WELKOM IN SUID-AFRIKA (1991)

Ad van Denderen

Uitgeverij Focus
ISBN: 907221619
€15 Marktplaats
120 pagina's

Veel boeken zijn er van Ad van Denderen niet uitgekomen. En dat terwijl hij wat ons betreft tot de beste documentair fotografen van Nederland gerekend mag worden. De boeken die hij uitbracht zijn echter wel allemaal relevant. Van zijn aandeel in Useful Photography tot natuurlijk Go No Go. Welkom in Suid-Afrika is een ouder boek van de fotograaf. Het boek handelt over het stadje Welkom in het Zuid-Afrika in de nadagen van het Apartheidstijdperk. Van Denderen richtte zich voor dit onderwerp voornamelijk op manier waarop de blanke bevolking omging met de Afrikaanse bevolking. Wat opvalt aan het boek is dat er weinig hoop vanuit gaat. We zien een Afrikaner volk dat overduidelijk macht aan het verliezen is. Ze zijn nog de baas, maar de vraag is voor hoe lang. Aan de ene kant zien we Afrikaners die zich proberen te verzetten tegen een eventuele machtsovername en als het moet gaat dat gewapenderhand. Maar we zien ook Afrikaners die moedeloos in een bar zitten en zich amuseren met donkere vrouwen. De facade van de Apartheid wordt in het boek genadeloos omver geworpen. Het is makkelijk om alle sympathie voor de Afrikaners te verliezen, maar de kracht van Van Denderen is dat hij zich als fotograaf behoorlijk neutraal opstelt. Antipathie ten aanzien van het Apartheidsysteem maakt plaats voor medelijden voor de bevolking die met dit systeem opgroeide. Met de afschaffing van de Apartheid zouden veel van de door Van Denderen gefotografeerde blanken op de maatschappelijke ladder dalen. De tekenenen daarvan zijn te zien in de beelden van het boek. Zelfs de leden van de Afrikaner Weerstand Beweging zouden niet lang na het verschijnen van dit boek gedegradeerd worden tot een stelltje reactionaire gekken. Uiteindelijk, zo bleek, is de overgang in Zuid-Afrika, 'rustig' verlopen. Van Denderen keerde voor de maandbijlage van het NRC Handelsblad terug naar Welkom en aan die foto's te zien bleek de situatie langzaam te veranderen. In de fotoboeken over Zuid-Afrika die de laatste jaren verschijnen ligt het onderwerp Apartheid al weer in het verre verleden. Nu ligt de nadrukop AIDS en criminaliteit, al is dat laatste misschien wel een uitwas van de Apartheid.